Mieke Van den Broeck was vrijdag 4 november te gast in Terzake over de zaak van het Syrische gezin. (beeld VRT)

Syrisch gezin: “We willen niet rijk worden, maar in veiligheid geraken”

Ook het hof van beroep zegt nu dat staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) een humanitair visum moet verlenen aan een gezin uit het Syrische Aleppo. Francken liet al weten ook deze rechterlijke uitspraak naast zich neer te leggen. “De enige optie die hij nog biedt aan mensen in humanitaire nood, is om via mensensmokkelaars in Europa te geraken”, zegt Mieke Van den Broeck, advocate van het gezin.

Mohamed en Bouchra wonen met hun twee kinderen Taima (8) en Omar (5) in de Syrische stad Aleppo. Oorlogsgebied. De laatste weken werd opnieuw zwaar gevochten in de stad. Daarbij vallen dagelijks burgerslachtoffers, ook onder de kinderen.

“Het gezin zit echt in het centrum van Aleppo”, vertelt advocate Mieke Van den Broeck van Progress Lawyers Network, die het gezin vertegenwoordigt. “Het ene deel van Aleppo wordt gecontroleerd door de rebellen, het andere door regeringstroepen. Het gezin woont vlak bij die grens tussen die twee. Er zijn dagelijks van twee kanten bombardementen en beschietingen in de richting van waar mijn cliënten wonen.”

De elektriciteitscentrale en de watercentrale liggen al in puin. Kinderen kunnen niet naar school. Er zijn niet genoeg medische diensten enzovoort. Daarom besliste het gezin om te trachten naar Europa te vluchten.

De enige optie om veilig te vluchten is door een humanitair visum aan te vragen

Wat waren de opties?

Mieke Van den Broeck. De enige optie om veilig te vluchten is door een humanitair visum aan te vragen. De Europese en de Belgische wetgeving voorzien die mogelijkheid. Toen een Belgisch gezin zich bereid toonde Mohamed en zijn gezin gratis bij hen op te vangen, kozen ze ervoor om een visumaanvraag in te dienen op de Belgische ambassade in Libanon.

Waarom in Libanon?

Mieke Van den Broeck. Er is geen Belgische ambassade meer in Syrië. Die reizen naar Libanon waren zeer gevaarlijk. Hij heeft echt moeten wachten tot een staakt-het-vuren om door te steken naar Libanon. Niet bepaald iets dat je elke dag kunt doen, en momenteel is het helemaal niet meer mogelijk.

Kunnen Syrische vluchtelingen niet beter in de regio zelf worden opgevangen?

Mieke Van den Broeck. Opvang in de regio is niet haalbaar. Sinds het akkoord tussen de Europese Unie en Turkije is de Syrische grens met Turkije dicht. In die mate zelfs dat er met scherp wordt geschoten op mensen die de grens proberen over te steken.

Opvang in de regio is op dit moment onmogelijk

Ook Libanon heeft zijn grens gesloten. Dat land heeft trouwens de Conventie van Genève niet ondertekend, waardoor mensen er geen vluchtelingenstatuut kunnen krijgen. Nieuwe vluchtelingen worden er niet geregistreerd. Er zitten ook al zoveel vluchtelingen dat de situatie onhoudbaar is. Libanon telt 4,5 miljoen inwoners en onthaalt nu 1 miljoen vluchtelingen. Aanvankelijk werden Syriërs gastvrij ontvangen, maar die situatie is gekeerd. Het wordt ook moeilijk leven voor de Libanezen zelf, waardoor men veel strenger is voor Syriërs. Ze worden ondertussen ook al gediscrimineerd, ze mogen niet werken, ze moeten veel geld betalen voor hun huisvesting. Opvang in de regio is op dit moment geen optie.

De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) besliste om de aanvraag van het gezin te weigeren.

Mieke Van den Broeck. Wij waren het daar niet mee eens en zijn in beroep gegaan bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV). Die gaf ons gelijk en vernietigde de weigeringsbeslissing, omdat ze manifest onwettig was. Daarop volgde een tweede weigering die opnieuw zonder motivering geweigerd werd door de Dienst Vreemdelingenzaken. Het kwam tot een hele procedureslag waarbij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen de Belgische staat tot drie maal toe terugfloot en besliste dat er een visum moest afgeleverd worden gezien de levensbedreigende en onmenselijke situatie in Aleppo. Dit arrest legde Francken naast zich neer.

Maar nu heeft ook het hof van beroep te Brussel bevestigd dat het arrest van de RvV moet uitgevoerd worden en dat er dus een visum moet worden afgeleverd. Het hof bevestigde ook de dwangsommen.

Maar Francken kondigt een nieuw beroep aan? Schorst dat de beslissing van de rechter niet?

Mieke Van den Broeck. De procedures bij de RvV en het hof van beroep waren al beroepsprocedures. En die heeft Francken verloren. De beroepen waar hij het nu over heeft zijn cassatieberoepen bij de Raad van State en het Hof van Cassatie en die zijn niet schorsend. Hij heeft geen andere keuze dan een visum af te leveren of de dwangsommen te betalen.

Hier wordt echt een grens overschreden, een democratische grens. Ons staatsbestel is gebaseerd de der scheiding der machten. De uitvoerende macht voert de wetten uit en de rechterlijke macht moet dat toetsen, en die moeten dat onafhankelijk van elkaar doen. Als een van de twee uitvalt, dan heb je een democratisch probleem, dan kom je in een autoritair systeem, en dat is heel gevaarlijk.

Kijken we maar naar Italië destijds, waar Silvio Berlusconi zijn rechters communisten noemde, of naar Hongarije, waar Viktor Orbán rechters aan de kant schuift. In Turkije gebeurt hetzelfde, de rechtspraak wordt er uitgeschakeld. Het volk opzetten tegen de rechters is gevaarlijk.

In elk geval, Theo Francken wil er een procedureslag van maken, maar over de grond van de zaak is al geoordeeld. Door de zaak eindeloos te rekken, kan hij niet bekomen dat het visum niet moet worden afgeleverd.

En omdat Francken die rechterlijke uitspraak niet uitvoert, moet de Belgische staat nu een dwangsom betalen.

Mieke Van den Broeck. Een dwangsom is de enige mogelijkheid van de rechterlijke macht om mensen die een vonnis negeren, te dwingen het toch uit te voeren.

Het is ons niet om het geld te doen: als er een dwangsom geïnd wordt, wil het gezin het geld wegschenken aan een daklozenorganisatie. Het is niet hun bedoeling rijk te worden, maar in veiligheid te geraken.

Een dwangsom is de enige mogelijkheid om mensen die een vonnis negeren, te dwingen het toch uit te voeren

Het is de keuze van Theo Francken om die dwangsom te laten oplopen. Het is ongezien dat een staatssecretaris, lid van de uitvoerende macht, een beslissing van de rechterlijke macht negeert. Het elementaire democratische principe van de scheiding der machten wordt zonder enige schroom met de voeten getreden.

Theo Francken liet in Terzake uitschijnen dat we de deur openzetten voor 60 miljoen vluchtelingen als aan dit gezin een visum verleend wordt. Klopt dat?

Mieke Van den Broeck. Neen. Een humanitair visum verlenen blijft de bevoegdheid van de Dienst Vreemdelingenzaken en van de staatssecretaris. Voor iedere aanvraag wordt de specifieke situatie onderzocht en wordt geoordeeld of de situatie dermate uitzonderlijk en problematisch is om een visum af te leveren. Het stelt de deur dus niet open voor 60 miljoen vluchtelingen. Bovendien hebben miljoenen vluchtelingen niet de middelen en de mogelijkheid om een aanvraag in te dienen, om een advocaat in het land waar ze naartoe willen te contacteren, enzovoort.

Het is echter wel zo dat een visum om asiel te kunnen aanvragen een oplossing voor vluchtelingen is om op een veilige manier een oorlogszone te verlaten zonder dat ze hun leven moeten riskeren op gammele bootjes op de zee.

De enige optie die Francken nog biedt is om via mensensmokkelaars in Europa te geraken

Francken zei na de dood van kleuter Aylan (die dood aanspoelde op een Turks strand, n.v.d.r.) dat hij een antiverdrinkingsplan zou opstellen, maar daar hebben we niks meer van gehoord. De enige optie die hij nog biedt aan mensen in humanitaire nood, is om via mensensmokkelaars in Europa te geraken.

Opmerkelijk is trouwens dat Theo Francken enkele maanden geleden wél een humanitair visum verleende aan 244 Syrische christenen uit Aleppo op basis van de dramatische omstandigheden waarin zij zaten.

Toch nog even dit: er waren berichten op een nieuwssite die op basis van de Facebookpagina van de man stelden dat het gezin het nog niet zo kwaad lijkt te hebben in Aleppo.

Mieke Van den Broeck. Op een moment dat Theo Francken en zijn kabinet juridisch geen kant meer op kunnen, proberen ze de publieke opinie te voeden met insinuaties over het gezin. Zo willen ze de aandacht afleiden van de kern van de zaak, namelijk dat een staatssecretaris weigert een rechterlijke beslissing uit te voeren. Er was al sprake van levensgevaar, maar dat de man nu met naam en toenaam en met foto is genoemd in de buitenlandse media, brengt hem zeker nog meer in gevaar.

Bekijk hier het item uit Terzake van vrijdag 4 november waarin Mieke Van den Broeck reageert op de insinuaties over het Syrische gezin.

N-VA vs. de rechtstaat

Theo Francken legt als staatssecretaris niet alleen beslissingen van de rechtbank naast zich neer, op de sociale media lanceerde zijn partij, de N-VA, zelfs een hele campagne tegen “wereldvreemde” rechters. “Rechters moeten de wet strikt toepassen. En NIET onze grenzen openzetten”, zo klinkt het.

Ongezien dat een regeringspartij zo openlijk de scheiding der machten ter discussie stelt. “Hoe noem je de staatsvorm waarin bewindslieden -naar eigen arbitrair inzicht- uitvoerbare juridische beslissingen doodleuk negeren?”, vraagt rechtsantropoloog en columnist Jogchum Vrielink zich dan ook terecht af.

Commentaar toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Reacties

Heel wat "veiligheidsmaatregelen" zijn in het leven geroepen "om onze waarden te beschermen". Daar horen toch elementaire humanitaire waarden bij zoals solidariteit en gastvrijheid, zoals opvang van oorlogsslachtoffers? Wanneer nu een vertegenwoordiger van de Belgische regering ongestoord, zonder te worden teruggefloten, deze waarden -die bij wet vastgelegd zijn- compleet negeert en bovendien de slachtoffers nog beschimpt, dan toont die hele Belgische regering -eens te meer- haar ware gelaat. En dat ze zich zeker de moeite mag besparen voor een volgend discours over "onze waarden"!
Het enige wat er nu nog rest is dat de regering en vooral mr die deze regering voorzit maatregelen neemt en het onslag vraagt van franken wedden dat ze iets gaan uitvinden waarblijft frau rutten nu met haar vrijheid . Leugens en misleiden van de bevolking is het enige dat ze kunnen brrrrrogerke
Ik stel mij vooral de vraag waar moet men dan een visum aanvragen? Normaal is dat toch op een ambassade of een consulaat. Of reist mr. Francken alleen naar landen zoals Turkije, waar men het toeristenvisum op het vliegtuig aanvraagt?